به‌گزارش قدس آنلاین، در حالی که تنش‌های منطقه‌ای پس از دو ماه درگیری مستقیم میان ایران و محور آمریکایی-صهیونیستی همچنان سایه سنگینی بر خلیج‌فارس افکنده، سران و نمایندگان شورای همکاری خلیج فارس (GCC) روز سه‌شنبه در نخستین نشست حضوری خود پس از آغاز جنگ، در شهر ساحلی جده گرد هم آمدند. این اجلاس مشورتی به ریاست محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، با حضور شیخ تمیم بن حمد آل‌ثانی امیر قطر، حمد بن عیسی آل‌خلیفه پادشاه بحرین، شیخ مشعل الاحمد الجابر الصباح امیر کویت و شیخ عبدالله بن زاید آل‌نهیان وزیر امور خارجه امارات برگزار شد.

کشورهای عضو در بیانیه پایانی، از آتش‌بس میان ایالات متحده و ایران که با میانجی‌گری پاکستان در ۸ آوریل برقرار شد، استقبال کردند و تلاش‌های اسلام‌آباد را ستودند. آن‌ها خواستار تبدیل این آتش‌بس به توافقی پایدار شدند که نه تنها تنش‌ها را مهار کند، بلکه به مسائل ساختاری بی‌ثبات‌کننده منطقه طی دهه‌های گذشته نیز بپردازد. شیخ تمیم در ارزیابی خود تأکید کرد این نشست، موضع یکپارچه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را در قبال بحران جاری به نمایش گذاشت و بر ضرورت تقویت هماهنگی برای حمایت از مسیرهای دیپلماتیک و حفظ امنیت و ثبات تأکید ورزید.

سران شورا همچنین بر رد قاطع هرگونه اقدام ایران برای بستن یا اخذ عوارض از تنگه هرمز پافشاری کردند و آزادی کشتیرانی در این آبراه حیاتی را ضروری دانستند. تصمیمات عملی شامل تسریع در احداث خط لوله نفت و گاز فرامرزی مشترک، ایجاد سامانه هشدار اولیه نظامی برای مقابله با موشک‌های بالستیک، ذخیره استراتژیک سوخت و کالا، شبکه اتصال آب میان کشورهای عضو و پروژه راه‌آهن سراسری خلیج‌فارس بود. این اقدامات در چارچوب تقویت ادغام اقتصادی و امنیتی و کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی آسیب‌پذیر اتخاذ شد.

با این حال، آنچه بیش از هر چیز توجه رسانه‌ها را به خود جلب کرد، غیبت برجسته عمان بود. در حالی که بیشتر اعضای شورا در سطح عالی یعنی امیر یا پادشاه حضور داشتند، عمان – که معمولاً نقش تعدیل‌کننده و میانجی در روابط با ایران را ایفا می‌کند – به‌طور کامل غایب ماند و حتی نماینده رسمی آن مشخص نبود. امارات نیز تنها با حضور وزیر خارجه‌اش شرکت کرد که برخی تحلیلگران آن را نشانه‌ای از نارضایتی ابوظبی از سطح هماهنگی فعلی شورا تفسیر کرده‌اند.

غیبت عمان غایب بزرگ این نشست توصیف شد و رسانه‌های عربی و بین‌المللی به آن پرداختند. رویترز، الجزیره و منابع سعودی گزارش دادند حضور عمان «نامشخص» بود و این موضوع بر تصویر وحدت کامل شورا سایه انداخت. عمان به عنوان کشوری که روابط تاریخی و دیپلماتیک نزدیک‌تری با تهران دارد، در هفته‌های اخیر میزبان دیدارهایی با مقامات ایرانی ازجمله عباس عراقچی برای حفظ کانال‌های ارتباطی میان تهران و واشنگتن بوده است.

مسقط همواره سیاست دوستی با همه و دشمنی با هیچ‌کس را دنبال و خود را به عنوان کانال تعادل‌بخش معرفی می‌کند.برخی تحلیلگران این غیبت را نه لزوماً نشانه شکاف عمیق، بلکه تلاش عمان برای حفظ نقش میانجیگرانه خود در بحرانی می‌دانند که مستقیماً امنیت اقتصادی همه اعضا را تهدید می‌کند. عمان نگران است موضع‌گیری‌های تندتر شورا، فضای مانور دیپلماتیکش را محدود کند، به‌ویژه در شرایطی که مذاکرات میان آمریکا و ایران هنوز به نتیجه نرسیده است.

با وجود این، برخی ناظران رسانه‌های عربی این غیبت را نمادی از چالش‌های درونی شورای همکاری خلیج فارس می‌دانند. وقتی یکی از اعضای کلیدی با رویکرد متفاوت در نشستی با این حساسیت غایب باشد، حفظ اجماع دشوارتر می‌شود. برخی بر این باورند این اجلاس مشورتی بیش از آنکه تنها به استقبال از آتش‌بس بپردازد، تلاشی برای بازتعریف وحدت خلیجی در برابر یک بحران بزرگ بود. غیبت عمان اما یادآوری کرد وحدت کامل همیشه آسان نیست و تفاوت‌های رویکردی – به‌ویژه میانجی‌گری سنتی مسقط – همچنان وجود دارد.

خبرنگار: نیکوکار